Czym jest DNA

25-11-2018

dodany przez: Admin

 

Na wstępie warto powiedzieć czym jest DNA 
Niesie on w sobie unikalny kod dla każdego indywidualnego żywego organizmu począwszy od najmniejszej bakterii do człowieka. Psy posiadają od około 20.000 do 25.000 genów zlokalizowanych wzdłuż 78 chromosomów. 
Rekomendowany materiał do badań:
• Wymaz – materiał biologiczny pobierany w postaci wymazu z wewnętrznej strony pyska za pomocą sterylnych wymazówek poprzez kilkukrotne pocieranie nabłonka pyska (komórki nabłonka),
• Krew – materiał biologiczny w postaci próbki krwi pobranej do probówek z antykoagulantem EDTA,
• Cebulki włosowe – materiał biologiczny w postaci włosów wraz z cebulkami, np. z grzbietu karku,
• Nasienie.
Obecny stan wiedzy oraz możliwości technologiczne pozwalają wykorzystać testy DNA m.in. do potwierdzania rodzicielstwa, ustalania mieszanki ras u psów nierasowych choć są to dopiero etapy raczkujące , wykrywania chorób dziedzicznych takich jak cukrzyca ,epilepsja itp. oraz ujawniania ukrytych cech.
Ustanowienie profili DNA jest potwierdzeniem rodowodu psa daje on niezaprzeczalną gwarancje rodzicielstwa . Każde badanie potwierdzone jest odpowiednim certyfikatem wydanym przez INSTYTUT GENETYKI który jest honorowany przez wszystkie organizacje kynologiczne na Świecie
Jest to obecnie priorytet w świecie kynologii i organizacji pragnących prowadzić rzetelnie Księgi Rodowodowe . 
Dzięki zastosowaniu technik genetyki molekularnej stworzono testy genetycznej identyfikacji psów oparte na analizie genotypów w 18 loci mikrosatelitarnych i markera amelogeniny, co umożliwia określenie swoistego i charakterystycznego dla każdego zwierzęcia profilu DNA, który pozostaje niezmienny przez całe jego życie. Badanie to umożliwia bezpieczną identyfikację zwierzęcia, oraz pozwala ustalić czy domniemani rodzice, matka bądź ojciec zwierzęcia, są nimi z biologicznego punktu widzenia.
Przyszłość hodowli psów rodowodowych oraz międzynarodowego obrotu materiału hodowlanego powinna być oparta o takie badania, w celu zapobieganiu oszustwom, dopuszczaniu do rozrodu zwierząt o niepewnym pochodzeniu, co nie dopuści do utraty wyselekcjonowanych i utrwalonych cech osobników czy obniżeniu jakości hodowli.
Organizacje które odchodzą od potwierdzenia rodzicielstwa wystawiają rodowody kierując się zaufaniem do uczciwości hodowców a ta bywa różna . 
Papier przyjmie wszystko niestety nauka już nie .
Reasumując tylko rodowód potwierdzony ustanowieniem genotypu daje 100% pewność nabywcy szczenięcia, że jest on zgodny z pochodzeniem .
Jedną z instytucji prowadzących bazę danych psów jest jest Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy w Krakowie który już od wielu lat współpracuje między innymi z Polską Federacją Kynologiczną oraz Polskim Związkiem Kynologicznym ( nie mylić z ZKwP )
Instytut po zasięgnięciu informacji z prowadzonej przez siebie bazy potwierdza jednocześnie pochodzenie konkretnego psa porównując profile DNA jego rodziców.
Organizacje członkowskie FOK weszły do światowego projektu WDF, którego głównym celem jest wyeliminowanie z hodowli osobników niosących ze sobą obciążenia genetyczne. 
Każda hodowla bowiem, powinna dbać nie tylko o to by wyhodowany pies był piękny, ale też przede wszystkim zdrowy .
Stopniowo zostaje wprowadzane obowiązkowe badanie 
Przeprowadzanie badań genetycznych psom, pozwoli hodowcom odpowiednio dobierać krycia tak
by zapobiec rozprzestrzenianiu się chorób genetycznych.
Obecnie u psów opisano 400 chorób genetycznych.

Choroby genetyczne są spowodowane nieprawidłowym działaniem pojedynczego genu. Nazywa się je chorobami monogenowymi.
Przykłady chorób monogenowych:
• Choroby oczu, takie jak: zanik siatkówki PRA
• Choroby metaboliczne karłowatość ,, choroba von Willebranda)
• Choroba nerek (cystynuria, rodzinna nefropatia)

Inne choroby dziedziczne są spowodowane nieprawidłowym działaniem kilku genów: są to „choroby poligeniczne”
Więcej chorób monogenowych jest recesywnych:
• Choroba pojawia się tylko wtedy, gdy dwie kopie genu są dotknięte chorobą
• Gdy dwie kopie genu są normalne: pies jest zdrowy
• Kiedy jedna z dwóch kopii wadliwego genu: pies jest zdrowym nosicielem. Nie rozwija choroby, ale przekazuje anomalię potomstwu.
Jak wykryć zaburzenie genetyczne?
Tradycyjne rozwiązania istnieją od lat w badaniach przesiewowych w kierunku chorób genetycznych u psów, częściej są to badania kliniczne przeprowadzane przez lekarza weterynarii (badania oczu, zdjęcia rentgenowskie bioder …) Te wyniki kliniczne są ograniczone, ponieważ pomagają tylko zidentyfikować chore psy, nie zdrowe psy-nosiciele.
Test DNA ma wiele zalet dla potomków, selekcji, a nawet diagnozy chorób genetycznych:
• Jest niezawodny
• Umożliwia wykrycie psów-nosicieli jako psów dotkniętych chorobą.
• Może być wdrożony na początku życia psa (od urodzenia)
• Obowiązuje przez całe życie psa.
Podsumowując badania DNA są jedne z najważniejszych dostępnych metod naukowych .
Nieodzownych w dzisiejszym świecie Kynologi.
Ustanowienie profili DNA jest stopniowo wprowadzane we wszystkich organizacjach należących do FOK/WDF
Jednocześnie pragniemy uspokoić hodowców iż nie będą musieli ustanawiać profili psom starszym odchodzącym już z hodowli . Obecnie obowiązkowy wymóg ustanowienia profili obejmuje wszystkie psy z tytułem Champion oraz wchodzące do hodowli od 2019 roku .

                                                                                              opracowała Marta Iskierska

                                                                                               fragment pracy sędziowskiej